Zorg en welzijn zijn complexer dan ooit. Tijdens het congres ‘Fabric of Society’ in Antwerpen eind april gingen burgers, beleid, onderzoek en bedrijven daar samen mee aan de slag. De Academie voor de Eerste Lijn was sterk vertegenwoordigd: Sibyl Anthierens, Peter Pype en Koen Hermans deelden hun inzichten in de sessie over waardengedreven zorg.
- Professor Peter Pype toonde dat stap-voor-staprecepten in de zorg niet werken. De lineaire aanpak van vele interventies, pilots en beleidsnota’s gaat immers voorbij aan de realiteit: zorg is een uiterst complex parcours vol bochten. Complexe problemen in de zorg pak je daarom best aan volgens het principe van een Complex Adaptive System, waarin actoren doen, leren, sturen én bijsturen.
- Professor Sibyl Anthierens vertelde het verhaal van Firmin, een oudere met dementie en complexe zorgnoden. Firmin zou beter naar het dagcentrum gaan, beslissen zijn familie en zorgteam. Maar Firmin verzet zich. Waarom? Omdat niemand vroeg wat hij wil. Dat is de essentie van doelgerichte zorg: eerst de levensdoelen van de patiënt, dan de acties die deze waarmaken. Over het belang van doelgerichte zorg is zowat iedereen het eens, en toch is het nog steeds niet de standaard. Sibyl legt de vinger op het probleem: tools en trainingen volstaan niet voor geslaagde implementatie van een nieuwe aanpak, je moet het ook snappen, willen en er vertrouwen in hebben.
- Professor Koen Hermans wees op het belang van een zorgsysteem waarin iedereen meetelt. Sociale ongelijkheid in de toegang tot zorg is niet het resultaat van individuele keuzes maar van systeemfouten – zorg bereikt vandaag niet iedereen. De schuld daarvoor bij het individu leggen is misschien een comfortabele keuze, maar lost niets op en getuigt van weinig moed.
Drie boodschappen, drie oproepen om goede wil om te zetten in daadkracht. De Academie voor de Eerste Lijn gaat voor een sterkere eerste lijn, en doet daarom onderzoek met en voor iedereen in die eerste lijn.